วิกฤต USMCA: เมื่อแคนาดาขอ ‘Safe Mode’ 16 ปี หนีรัฐที่ 51 และผลกระทบที่ห่วงโซ่อุปทานเทคต้องเกรงอาวัธ

(SeaPRwire) –

การเล่นเกมเรียกร้องให้แคนาดาเป็น “รัฐที่ 51” ของอเมริกาในช่วงนี้ไม่ใช่แค่มุขตลกทางการเมือง แต่มันส่งสัญญาณอันตรายถึงความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีในอเมริกาเหนือ การที่แคนาดาต้องรีบเสนอต่ออายุ USMCA ถึง 16 ปีในเวลานี้ เปรียบเสมือนการพยายามหา “Safe Mode” ให้กับนักลงทุนและบริษัทเทครายใหญ่ๆ ที่ต้องการความแน่นอนในการวางแผนระยะยาว หากสนธิสัญญานี้พังทลาย ต้นทุนการผลิตฮาร์ดแวร์และการไหลเวียนข้อมูลข้ามพรมแดนจะสูงขึ้นทันที ซึ่งเป็นสิ่งที่วงการเทคไม่อยากเจอแน่นอนในยุคที่เศรษฐกิจโลกกำลังสั่นคลอน

มาดูกันที่สถานการณ์จริงบนพื้นดินที่กำลังร้อนระอุ ดอมินิก เลอบลังก์ (Dominic LeBlanc) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าสหรัฐฯ ของแคนาดา ได้ยื่นจดหมายอย่างเป็นทางการถึงเจมีสัน กรีเออร์ (Jamieson Greer) ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ และมาร์เซโล เอบราร์ด (Marcelo Ebrard) เลขาธิการกระทรวงเศรษฐกิจเม็กซิโก เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เพื่อเรียกร้องให้ต่ออายุสนธิสัญญาการค้าเสรี USMCA ออกไปอีก 16 ปี โดยเขาเน้นย้ำว่าสนธิสัญญานี้เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจอเมริกาเหนือที่ผูกมัดกันมาตั้งแต่ยุค 90

การเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนการทบทวนสนธิสัญญาในเดือนกรกฎาคม และในช่วงเวลาเดียวกันที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กลับมาพูดถึงแนวคิดที่จะผนวกแคนาดาเป็นรัฐที่ 51 ของสหรัฐฯ อีกครั้ง ทั้งนี้ เลอบลังก์และแจนิส ชาเรตต์ (Janice Charette) ผู้เจรจาการค้าระดับสูงของแคนาดา กำลังอยู่ในวอชิงตันเพื่อหารือกับเจ้าหน้าที่อเมริกัน ซึ่งเลอบลังก์เคยเตือนไว้ก่อนหน้านี้แล้วว่า การทบทวนประจำปีอาจเป็นเครื่องมือสร้างความไม่แน่นอนของรัฐบาลทรัมป์

ทางด้านโซเชียลมีเดีย ทรัมป์โพสต์ข้อความ “51st State!” พร้อมลิงก์ข่าวว่าแคนาดากำลังเข้าสู่ภาวะถดถอย ซึ่งเอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ประจำแคนาดา พีต ฮูคสตรา (Pete Hoekstra) ก็เข้ารีโพสต์ตาม ด้านดัก ฟอร์ด (Doug Ford) นายกรัฐมนตรีรัฐออนแทรีโอ ตอบโต้หนักแน่นว่าแคนาดาจะไม่ขายตัวและไม่มีวันเป็นรัฐที่ 51 ขณะที่มาร์ก คาร์นีย์ (Mark Carney) นายกรัฐมนตรีแคนาดา ยอมรับว่าเศรษฐกิจมีความอ่อนแอบ้าง แต่ชี้ว่าสหรัฐฯ มีปัญหาการค้ากับแคนาดาเพียง 30 ข้อ เทียบกับเม็กซิโกที่มีถึง 60 ข้อ อย่างไรก็ตาม แม้ USMCA จะช่วยบังเหี้ยงมาตรการคุ้มครองการค้าได้บางส่วน แต่ภาษีอัลกูมิเนียมยังคงสร้างความเสียหาย และชาวแคนาดาตอบโต้ด้วยการยกเลิกการเดินทางไปอเมริกาเป็นจำนวนมาก

มองไปที่ภาพรวมของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีและการผลิต สถานะของ USMCA ไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลขการค้าขายสินค้าเกษตรหรือยานยนต์ แต่มันคือกระดูกสันหลังของกลยุทธ์ “Nearshoring” ที่บริษัทเทคใหญ่ๆ อย่าง Tesla หรือแม้แต่ผู้ผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ต่างพึ่งพาอยู่ หากสหรัฐฯ เลือกที่จะสร้างความไม่แน่นอนด้วยการทบทวนรายปี หรือใช้คำขู่ขวัญเรื่องการผนวกดินแดนเป็นเครื่องมือเจรจา มันจะส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินงานในภาคเทคสูงขึ้นและยากต่อการวางแผน R&D ร่วมกันข้ามพรมแดน

แนวโน้มมองไปข้างหน้า เราอาจเห็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานหากความตึงเครียดทางการค้านี้บานปอง แคนาดาและเม็กซิโกอาจต้องเร่งหาตลาดใหม่หรือพึ่งพาตนเองมากขึ้น ขณะที่สหรัฐฯ อาจต้องเผชิญกับราคาอุปกรณ์เทคที่สูงขึ้นหากขาดแหล่งผลิตจากเพื่อนบ้านเพื่อนบ้าน การต่ออายุสนธิสัญญา 16 ปีที่แคนาดาเสนอจึงไม่ใช่แค่คำขอร้อง แต่เป็นความพยายามครั้งสุดท้ายที่จะรักษาเสถียรภาพของระบบนิเวศเทคโนโลยีอเมริกาเหนือไว้ให้คงอยู่ต่อไป